روز شمار حصر:
قفل‌زدگان و کلیدخورده‌های سینمای ارشادی

پلیس هست و کلید نیست

قفل‌زدگان و کلیدخورده‌های سینمای ارشادی
قفل‌زدگان و کلیدخورده‌های سینمای ارشادی

 

ندای سبز آزادی ـ شهاب عموپور: یک حکم "مکتوب" از سوی محمود احمدی نژاد، شاید سبب می شد تا سرانجام، عصرگاهِ 6مرداد‌ماه قفل ساختمان شماره 1 خانه سینما باز شود و پلیس به اهالی سینما اجازه‌ی برگزاری مجمع عمومی را در آن مکان بدهد؛ اما صِرف "شفاهیات" رییس دولت دهم، نه برای نیروی انتظامی و نه برای مدیران سازمان سینمایی کفایت نکرد و تابع نشدند، تا اهالی صنوف سینما چند ساعتی پس از رجعتِ بی‌حاصل از وزارت ارشاد، درِ خانه‌ی خود در کوچه‌ی "سمنان" را هم‌چنان بر روی خود بسته بینند، کمی آن‌سوتر به خیابان وصال روند و آن‌جا باشد که با یک گام پیش‌روی و برگزاری جلسه‌ی "تصویب کلیات اساس‌نامه‌ی تنظیم‌شده توسط هیأت هفت تَنی"، به ورود قریب‌الوقوع به ساختمان شماره‌ی یک امیدوار بمانند.

تأکیدات شفاهی احمدی‌نژادِ سمنانی بر "بازگشایی"؛ و نه "گشودن یک خانه سینمای جدید"، گرچه قفل خانه‌ی کوچه‌ی سمنان را نگشود، ولی این پیامد را داشت تا آن گروه از نزدیکانِ به شمقدری که می‌خواستند خود زمام امور خانه سینما را در دست گیرند، عقب‌نشینی کرده و همه منتظر بمانند تا رییس سمنانی بعدی دولت بر سر کار آید و کلید بر این قفل هفت‌پیچِ کوچه‌ی سمنان اندازد. کلیدی که آن گونه که "حبیب‌الله کاسه‌ساز"، رییس هیأت مدیره‌ی بدلیِ جدید می‌گوید، از سوی پلیس به آن‌هاست که واگذار شده و حاضر هم نیستند به کسی دیگر بسپارندش. حبیب کاسه‌ساز که نماینده‌ی ارشاد در هیأت نظارت بر بازگشایی بود و اما یک‌باره در جریان یک جلسه‌ی غیرقانونی بر مسند رییس هیأت مدیره‌ی خانه شماره 2 و بدلی نشست، دوباره از جای‌گاه عضو هیأت نظارت سخن می‌گوید و این‌گونه مدعیِ کلیددار بودن است که «خانه سینما تحویل هیئت نظارت شده است و ما  رسیدِ تحویل را هم داریم و کلیدهای قفل درب هم به ما ارایه شده است». زمانِ در حال اتمام، گواهی بر پایان نیافتن ماجرا در این دولت دارد و باید دید که رییس جمهور منتخب سمنانی، کلید تازه‌ای دارد یا قادر است کلید ربوده و قورت‌داده را بازپس گیرد. 

به نام این، به کامِ آن

اندکی بعد از آن که جلسات چندین ماهه‌ی مقرر میان اهالی خانه سینما و وزارت ارشاد و نماینده‌ی احمدی‌نژاد، به سرانجام نینجامید؛ محمود احمدی‌نژاد، دریافت که این مدیران متبوعه‌اش بوده‌اند که بر فرآیند بازگشایی خانه سینمای ایران سنگ‌اندازی می کرده‌اند. وی سپس در پیامی به آنان، خواستار تسهیل در امر بازگشایی شد. این خواسته که در بهار 92 انجام و در نیمه اول تیرماه، تکرار شد، مدیران سینما و طیفی از همکاران‌شان را به هوس انداخت تا با تسریعی غافل‌گیرانه، از این فرصت بهره برده و با گشودن خانه سینما، هم طیفی از نزدیکان خود را در رأس هدایت این نهاد صنفی قرار دهند و هم املاک و اسباب این مجموعه را در اختیار گیرند و هم نام و اعتبارش را در تیول خود. سپس، جلسه‌ای به فوریت برقرار شد و با حضور برخی از نمایندگان صنوفی که توسط همان مدیران شکل گرفته بودند، مجمعی فراقانونی در 19 تیرماه تشکیل شده و در طیِ آن، یکی از تهیه‌کنندگان سینما و نیز صدا و سیما که سوابق مدیریتی هم داشته و از قضا، نماینده‌ی وزارت ارشاد در هیأت نظارت بر بازگشایی خانه سینما هم می‌بود، به سِمتِ رییس هیأت مدیره‌ی خانه‌ی سینمای "فوری" که صورتی "بدلی" داشت، منصوب شد. به حکم وزارت ارشاد و در اقدامی سریع، مکان خانه سینما نیز قرار شد تا در اختیار این طیفِ فرمان‌دارِ خودی قرار بگیرد و این‌جا بود که اکثریتی از سینماگران به میدان آمدند و با حضور در کف خیابان، مانع این تصرف شدند. نیروی انتظامی، با هماهنگی‌هایی که از بالا صورت گرفت به عنوان محللی موقت پا در میان نهاد و کنترل این ساختمان را تا روشن شدن نهاییِ قضیه، عهده‌دار شد.

گرچه دور، گرچه دیر

آن پیام تیرگاهی محمود احمدی نژاد، در سمتی دیگر نیز، اهالی هیأت مدیره‌ی قانونی و به خانه‌ی شخصی رانده شده‌ی خانه سینما را که قریب به 2 سال در پی بازگشایی خانه سینما بودند هم، به شوق انداخته بود که با پی‌گیری تمهیدات و تسهیلات قانونیِ مهیا شده، سبب دوباره‌گشایی خانه سینما در همین دولت شوند و به انتظار اسباب‌کشی مدیران مانع در وزارت ارشاد و شکل‌گیری و سامان‌پذیریِ دولت بعدی نمانند. این بود که قبل از آن‌که این رییس سمنانی دولت برود و آن منتخب جدید سمنانی بیاید، فراخوانی دادند تا جلسه‌ی مجمع عمومی در کوچه‌ی سمنان که ساختمان محل بحث نیز در همان مکان واقع است، برگزار شود و تکلیف چندهزار اهالی سینمایی که بی‌ خانه‌ی صنفی مانده‌اند، روشن. بر حسب آن فراخوان، جلسه عمومی به تاریخ 6مردادماه پیش‌بینی شد تا بازگشایی نیز در پی‌اش صورت گیرد و اما اندکی بعد بود که جریان هیأت مدیره‌ی بدلی پیش آمد و به پلمپ خانه کوچه سمنان و ورود پلیس به ماجرا انجامید.

کلید، بی کلید

در ایامی که می گذشت، اهالی خانه سینما و هیأت مدیره‌اش هنوز امید داشتند که بتوانند جلسه‌ی 6 مرداد را در همان کوچه سمنان برگزار کنند و تکلیف بازگشایی و رأی‌گیری‌ها و اوضاع صنوف را یک‌سره. در همین روند، رییس هیات مدیره خانه سینما، "فرهاد توحیدی" نامه‌ای را نیز به رییس پلیس تهران نگاشت و اجازه‌ی برگزاری جلسه در آن مکان را خواستار شد، اما رییس پلیس نپذیرفت که درها را باز کند و مجوز برگزاری جلسه در آن مکان را نداد.

صندوق پستی جواد شمقدری

پیام متعاقب و روشن‌تری که دوباره و در نیمه‌ی دوم تیرماه، از سوی احمدی نژاد صادر شد، اوضاع را برای اهالی خانه سینما بهبود بخشید و آن هیأت مدیره‌ی بدلی که در تاریخ 19 تیرماه تشکیل شده بود نیز مجبور به عقب‌نشینیِ بیش‌تری از ما‌یملک سینما شدند. احمدی‌نژاد در پیامش به مسئولان سازمان سینمایی، به وضوح به جلسه‌ی 13 تیرماه خویش با سینماگران اشاره کرد و همان بود که سبب شد تا با استناد به توافق‌نامه‌ی آن روز در نهاد ریاست جمهوری، خواستارانِ بازگشایی، به دنبال تصویب اساس‌نامه‌ی تنظیم شده توسط هیأت هفت‌تَنی و هم‌چنین، ارسال مدارکِ اصناف سینمایی به وزارت‌خانه شوند. این اصناف، سال‌ها بود که تحت پوشش خانه سینما فعالیت می‌کردند و اما مسئولان ارشاد و سازمان سینمایی اصرار داشتند که آ‌ن‌ها زیر نظر و درون مجموعه‌ی خویش، گردآوری کنند.

ارشاد و انکار

شش مرداد و حوالی ظهر، بعد از هماهنگی‌هایی که میان سینماگران و اصناف به عمل آمد، اسناد و مدارک لازم برای ثبت 26 صنف سینمایی توسط نمایندگان‌شان که 6 تن بودند، به وزارت ارشاد برده شدند و اما در طی اولین بررسی‌ها، آن مدارک کافی دانسته نشده و با عودت‌شان، اصناف و اساس‌نامه‌ها محل قانونی به نزد ارشاد نیافتند. "غلامرضا موسوی"، رییس شورای‌عالی تهیه‌کنندگان سینما: «در ابتدا به دفتر آقای "عظیمی میرآبادی" رفتیم که مسئول دفترشان ما را به "محمد حسین مهدی‌پور" سرپرست اداره کل مجامع و تشکل‌های سازمان سینمایی ارجاع دادند؛ که در آن‌جا توضیحات لازم را دادیم و خواستیم مدارک را تحویل بگیرند و رسید بدهند که آن‌جا هم از ما خواستند مدارک را برای ثبت به طبقه‌ی پایین ببریم و تحویل دهیم. ظاهرا در طبقه‌ی پایین، بدون نگاه کردن مدارک، آن‌ها را برگرداندند و یادداشتی بر روی نامه‌ فرهاد توحیدی زدند که خواستار کامل بودن مدارک بودند».

وی هم‌چنین مسئولان سینمایی را خطاب قرار می‌دهد و می‌گوید: «آن‌ها برای اینکه توافق‌نامه‌ی 13 تیر را اجرا نکنند، بهانه‌های مختلف می‌آورند. با وجودِ میلِ آن‌ها، خانه سینما هست. هنوز هم امیدواریم مجمع عمومی را امروز شش مرداد ماه برگزار کنیم و اگر نشود، مسئولیت بر عهده‌ی سازمان سینمایی است و روزی باید پاسخگوی این رفتار غیرعاقلانه‌شان در آستانه‌ی رفتن باشند».

کارشکنی کارگر نشد

گمانه‌هایی که در آن ساعات رواج داده می‌شد، حاکی از آن بود که همین مردودی‌هایی که از سوی ارشاد انجام شد، می تواند سبب لغو جلسه‌ی عصرگاهیِ اصناف و سینماگران باشد؛ که سرانجام، نتوانست و نشد. چراکه این ثبت نشدن، صرفا می‌توانست سبب تکشیل نشدن جلسه‌ی مجمع عمومی در محل اصلی خانه سینما باشد: «با توجه به عدم پذیرش مدارک به دلیل نقص در اسناد، برای انجام توافق‌نامه‌ی 13 تیرماه، صنوف باید اسناد و مدارک کامل به سازمان سینمایی ارایه و با انجام مراحل قانونی و دریافت رسید، برای برگزاری مجمع عمومی در مکانی دیگر اقدام نمایند».

نامه‌ای که نیامد

در محل مناقشه‌ای دیگر، نیروی انتظامی نیز هنوز بر صادر نکردن مجوز جلسه عمومی در کوچه سمنان اصرار می ورزید و امید سینماگران برای این که بتوانند پس از رجعت ناکامِ همکاران‌شان از ارشاد، جلسه را در آن‌جا برگزار کنند، کم‌رنگ‌تر می‌شد؛ آن‌ها با وجود مشکل‌تراشیِ ارشاد و سازمان سینمایی، حسب گفته‌ی احمدی‌نژاد امیدوار بودند تا نیروی انتظامی خانه‌ی سینما را برای‌شان بازگشایی کند و آن‌جا جلسه‌ای برگزار کنند. این امیدواری تا ساعت 17 نیز ادامه داشت، اما سرانجام میسر نشد و رییس هیأت مدیره‌ی خانه سینما در شرحِ این ممانعتی که با وجود صراحت احمدی‌نژاد صورت می‌گرفت، گفت: «آنچه که ما می‌دانیم این است که احمدی‌نژاد به صورت شفاهی دستور داده است و این دستور باید به صورت کتبی ارایه شود؛ زیرا ما باید این دستور را به نیروی انتظامی می‌بردیم و آن‌ها خانه سینما را باز می‌کردند. چون حفاظت خانه سینما هم اکنون با نیروی انتظامی است».

وصال موقت

سینماگران به ناچار راه خود را از کوچه‌ی سمنان برگرداندند و کمی آن‌سوتر تا خیابان وصال رفتند و در ساختمان شماره 2 خانه سینما بود که جلسه‌ی دیگری را برگزار کردند. روی‌دادهای این جلسه چنین گزارش شد: «به دنبال عدم برگزاری مجمع عمومی، اعضای ۲۵ صنف به همراه نمایندگان صنوف، در ساختمان شماره ۲ گردهم آمدند و در جلسه‌ای که تا ساعت ۲۰ ادامه داشت، کلیات اساس‌نامه هیات ۷ تنی، مورد بررسی و تصویب قرار گرفت و هیأت مدیره موظف شد که فراخوان را برای برگزاری در نوبتی دیگر منتشر کند».

بدین ترتیب، پروسه‌ی بازگشایی خانه سینما عملا به دولت بعدی رسید.

قفل مراد خوردگان

حبیب‌الله کاسه‌ساز اما که خود زمانی رییس اداره‌ی سانسور معاونت سینمایی بود و اینک با همکاری ارشدان سازمان سینمایی بر مسند رییس هیأت مدیره‌ی بدلی خانه‌ی سینما نشسته، دست‌بردار نیست و فعلی‌ها و آیندگان را یک‌جا تهدید می‌کند: «هر مقام اجرایی بخواهد غیرقانونی این مکان را در اختیار دیگر صنوف که قانونی نشدند بدهد، ما اقدام قانونی خواهیم کرد و شکایت خود را به قوه قضاییه محفوظ خواهیم داشت. هیچ مقام قانونی نمی‌تواند دستور بازگشایی خانه سینما و تحویل به صنوف غیرقانونی را بدهد». منظور وی از "صنوف غیرقانونی"، همان بیست و اندی از اصناف هستند که سالیان سال به فعالیت مشغول بودند و دیروز نیز اسنادشان به ارشاد فرستاده شد، اما مورد تأیید قرار نگرفتند.

او تصمیم ندارد تا کلید امانتی را پس‌‌‌بدهد: «خانه سینما تحویل هیأت نظارت شده است و ما رسید تحویل را هم داریم و کلیدهای قفل درب هم به ما ارایه شده است».