روز شمار حصر:

ثبت نام غیرمترقبه و پیچیدگی انتخابات

مرتضی کاظمیان

 

نامزدی احمدی‌نژاد و فراتر از آن، تأیید صلاحیت وی، حق شهروندی و قانونی او و نیز همفکران و حامیان و علاقمندان وی است. 
 صرف‌نظر از آنچه به روش و منش و بینش سیاسی احمدی‌نژاد و همفکرانش مربوط است، ردصلاحیت احمدی‌نژاد ـ چنانچه بر نامزدی در انتخابات اصرار داشته باشد ـ خدشه‌ای دیگر بر کیفیت انتخابات در ایران خواهد بود.
 جلوگیری شورای نگهبان از نامزدی احمدی‌نژاد با تیغ «نظارت استصوابی» همان‌قدر مذموم و قابل انتقاد است که مواجهه غیرقانونی این نهاد با نامزدی زنان، اهل سنت، و نیز منتقدان و مخالفان و «غیرخودی»ها...
 ثبت‌نام احمدی‌نژاد در انتخابات آتی، به‌معنای مشکلی دیگر برای نظام مبتنی شده بر ولایت فقیه است. تأیید صلاحیت نامزدی که به توصیه ولی فقیه و «نهی» وی عمل نکرده، شورای نگهبان را با پرسش‌های جدی روبرو خواهد کرد. ردصلاحیت رییس جمهور هشت سال جمهوری اسلامی نیز اعتبار و آزادی و سلامت انتخابات را در ایران بیش از پیش به پرسش خواهد کشید...
 اعلام نامزدی احمدی‌نژاد و بی‌اعتنایی وی به نظر شخص اول نظام، آسیبی جدی و جدید به اعتبار و جایگاه و منزلت رأس هرم نظام سیاسی است...
 اصرار احمدی‌نژاد به نامزدی در انتخابات، دوشادوش حمید بقایی و رحیم مشایی، و فاصله‌گذاری آنان با دیگر لایه‌های اصول‌گرایان، جایگاه اجتماعی این جریان سیاسی را در ایران امروز ضعیف‌تر خواهد کرد...
 اگر صلاحیت احمدی‌نژاد یا بقایی مورد تایید شورای نگهبان قرار گیرد، نامزدهای اردوگاه اصول‌گرایان بیش از روحانی متضرر خواهند شد. آن حوزه‌ای که احمدی‌نژاد در آن امکان مانور و تبلیغ و بازیگری پوپولیستی دارد، عرصه‌ای است که از نامزدهای اصول‌گرا، حامی و رأی کم خواهد کرد.
 چنانچه صلاحیت احمدی‌نژاد و بقایی توسط شورای نگهبان تأیید نشود، کار اصول‌گرایان برای جذب حامیان احمدی‌نژاد، آسان نخواهد بود. افزون بر این، توجیه کردن بخشی از بدنه حامی اصول‌گرایی، کاری دشوار خواهد شد...
 هرچند تحرک انتخاباتی جناح احمدی‌نژاد ـ مشایی منجر به ریزش آرای اصول‌گرایان نیز خواهد شد؛ اما برای اقتدارگرایان مسلط در کانون مرکزی قدرت، اتفاق مهم ریزش از سبد آرای روحانی است...
 برای شورای نگهبانی که سابقه ردصلاحیت رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام (هاشمی رفسنجانی در انتخابات ۱۳۹۲) را در کارنامه نظارت استصوابی‌اش دارد، تایید نکردن صلاحیت احمدی‌نژاد و بقایی کار سختی نیست.
 این اما به معنای خاتمه یافتن کار و دنیای بازیگری سیاسی گروه احمدی‌نژاد ـ مشایی نخواهد بود. آنان نشان داده‌اند که برای تعقیب پروژه‌ها و چشم‌اندازهای مطلوب خود، به چه میزان انگیزه و اصرار و جسارت دارند.
 نامزدی در انتخابات آتی، برای احمدی‌نژادی که به‌قدر لازم جویای شهرت و رسانه و در پی جنجال است و تبلیغ مواضع خود و مشایی، به‌نوعی «بازی دو سر برد» است...
 نامزدی رییس جمهور اسبق و جنجالی جمهوری اسلامی و رقابت وی با نامزدهایی چون روحانی، رییسی و قالیباف ـ اگر جملگی نامزد شوند ـ فضای انتخابات ریاست جمهوری آتی را گرم‌تر و پرهیجان‌تر از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ خواهد کرد.
 این اتفاق به معنای افزایش مشارکت شهروندان در انتخابات خواهد بود؛ وضعی که بی‌گمان مورد استقبال شخص اول نظام قرار خواهد گرفت...
 نامزدی کسی (احمدی‌نژادی) که پیش‌تر تاکید کرده در انتخابات فعال نخواهد شد و یا حمایت وی از بقایی درحالی‌که زمستان پیش تاکید کرده بود که «از هیچ فرد یا جناح و حزب و گروهی حمایت نکرده و نخواهم کرد»، به مفهوم رواج کنشگری سیاسی ماکیاولیستی و اخلاق‌گریز است. ضربه‌ای دیگر به کنشگری اجتماعی اخلاق‌باور، و کوبیدن بر طبل جاه‌جویی و ماجراجویی و قدرت‌طلبی...
یک واقعیت قابل کتمان نیست: تبدیل شدن احمدی‌نژاد به نماد مهمی از یک جناح سیاسی در ایران امروز.
 واقعیتی است: احمدی‌نژاد با تکیه بر ریخت‌وپاش‌های غریب‌اش ـ مبتنی بر درآمدهای نجومی و چند صد میلیارد دلاری دولت‌اش از نفت و گاز ـ جذابیتی برای برخی لایه‌های اجتماعی پیدا کرده است.
 این‌ وضع وقتی با جسارت و بی‌پروایی وی در کردار سیاسی مورد تأمل قرار گیرد، احمدی‌نژاد را به‌مثابه یکی از بازیگران سیاسی موثر ایران ـ به‌خصوص در «بزنگاه»ها ـ معرفی می‌کند.
 چنان‌که همین اعلام نامزدی وی، خود بر پیچیدگی و جذابیت انتخابات آتی افزوده، و علاوه بر این، انتخابات آتی را به بستری برای پاره‌ای رخدادهای سیاسی غیرمترقبه تبدیل کرده است. این‌چنین، بازیگری سیاسی احمدی‌نژاد تا اطلاع ثانوی ادامه دارد.

رادیو فردا


عمادالدین باقی
سیدمصطفی تاجزاده
نرگس محمدی