روز شمار حصر:
دولتی که به مردم کار نداد و کارشان را گرفت

گزارشهای رسمی از اشتغالزایی منفی

دولتی که به مردم کار نداد و کارشان را گرفت
دولتی که به مردم کار نداد و کارشان را گرفت

ندای سبز آزادی:احمد مفیدی:در هر روز دولت احمدی نژاد خبری از تعطیلی یک واحد تولیدی و بیکاری کارگرانش منتشر می شد اما مسئولین دولتی از آمار اشتغال میلیونی خبر می دادند.از نظر آنان البته یک ساعت کار در هفته ملاک شغل محسوب می شد.میرحسین موسوی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ به آمارسازیهای دولت انتقاد کرد و از جمله انتقادهای او مربوط به آمار اشتغال بود اما محمود احمدی نژاد دروغهای خود را در قالب نمودارهای خود ساخته تکرار کرد.این روزها اما با افول قدرت دولت نهم حتی مراکز دولتی هم با انتشار آمار دروغهای احمدی نژاد درباره ایجاد شغل را فاش  می کنند.

محمود احمدی‌نژاد در طول دو دوره ریاست جمهوری خویش، بار‌ها از ریشه کن کردن بیکاری سخن گفت. نوزدهم خرداد ماه ۱۳۸۵، احمدی‌نژاد این بار در سفر استانی قزوین اعلام کرد: امیدوارم ظرف سه سال آینده ریشه بیکاری را قطع کنیم. به این ترتیب تاریخ ریشه کنی بیکاری، خرداد ۱۳۸۸ اعلام شد اما یازدهم خرداد ماه ۱۳۸۹، خبری از وعده  احمدی‌نژاد نبود و او دوباره در جمع مردم ایلام بار دیگر به صراحت وعده داد که ظرف دو یا سه سال، بیکاری از فهرست مشکلات مردم خارج می‌شود. احمدی‌نژاد در ۲۴ فروردین ۱۳۹۰ یکبار دیگر تاریخ ریشه کنی بیکاری را جابجا کرد و از برنامه ریزی برای ایجاد ۲ و نیم میلیون شغل خبر داد.

اینک حسن روحانی رئیس جمهور منتخب مردم ایران فاش کرده که در دولتهای دهم و نهم سالیانه  تنها  ۱۴ هزار نفر اشتغال ایجاد شده است.  مقامات دولتی اما مدعی بودند در  فاصله ۸ سال اخیر ۷ میلیون فرصت شغلی جدید در کشور ایجاد کرده است.
مرکز آمار ایران اما مجبور به اعتراف شده و وضعیت اشتغال ۱۳ استان در فاصله سال‌های ۸۴ تا ۹۱ بدتر شده و ۲۴ استان در پایان سال گذشته دارای نرخ بیکاری دورقمی بود. مرکز آمار می‌گوید از ابتدای فعالیت دولت نهم تا پایان سال ۹۱ مجموعا ۵۴۲هزار و ۷۶۹ نفر به شاغلان افزوده شده که اگر این وضعیت را نسبت به پایان سال ۹۰ بسنجیم، نه تنها چیزی به شاغلان کشور افزوده نشده بلکه ۱۰۸ هزار و ۵۵۴ نفر نیز از جمعیت شاغل کشور کاسته و به اصطلاح رشد اشتغال منفی شده است.

پیش از این دولت اعلام کرده بود که  به زودی گزارش مفصلی را در زمینه بیکاری ارائه خواهد کرد که در قالب آن جزئیات دقیقی درباره عملکرد اشتغال زایی در ۸ سال گذشته ارائه می شود. با این حال، در روزهای اخیر مرکز آمار ایران با اقدام پیش دستانه نسبت به دولت پرونده کامل عملکرد اشتغال زایی و بیکاری کشور در فاصله سال های ۸۴ تا ۹۱ را ارائه کرد.

اشتغال در ۱۳ استان منفی شد

وضعیت اشتغال ۱۳ استان در فاصله سال‌های ۸۴ تا ۹۱ بدتر شده و ۲۴ استان در پایان سال گذشته دارای نرخ بیکاری دورقمی بود. با این حال، دولت مدعی است در این سال‌ها ۷ میلیون فرصت شغلی ایجاد کرد اما مرکز آمار می‌گوید از ابتدای فعالیت دولت نهم تا پایان سال ۹۱ مجموعا ۵۴۲هزار و ۷۶۹ نفر به شاغلان افزوده شده که اگر این وضعیت را نسبت به پایان سال ۹۰ بسنجیم، نه تنها چیزی به شاغلان کشور افزوده نشده بلکه ۱۰۸ هزار و ۵۵۴ نفر نیز از جمعیت شاغل کشور کاسته و به اصطلاح رشد اشتغال منفی شده است.

بررسی گزارش مرکز آمار ایران از عملکرد دولت های نهم و دهم نشان می دهد که تناقضات روشنی از ادعاهای مقامات دولتی درباره اشتغال زایی و مهار نرخ بیکاری وجود دارد. در واقع هیچ نشانی از ایجاد ۷ میلیون فرصت شغلی در آمارها وجود ندارد و اختلاف جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر شاغل کشور در فاصله سال های ۸۴ تا ۹۱ نشان می دهد در این سال ها تنها ۵۴۲ هزار و ۷۶۹ نفر به شاغلان کشور افزوده شده است.

نگاه دقیق تر به این آمار نشان می دهد سالیانه ۶۷ هزار و ۸۴۶ نفر به شاغلان کشور افزوده شده است که اگر این تعداد را در هر ماه کاری دولت های نهم و دهم محاسبه کنیم به اشتغال زایی ماهیانه حدود ۵ هزار و ۶۵۴ نفر خواهد شد.

به گزارش مهربه صورت کلی تعداد شاغلان کشور در سال ۸۴ به میزان ۲۰ میلیون و ۶۱۸ هزار و ۵۷۹ نفر بوده که این تعداد در سال ۸۵ به ۲۰ میلیون و ۸۴۱ هزار و ۴۲۰ نفر، در ۸۶ به ۲۱ میلیون و ۹۲ هزار و ۴۷۷ نفر، در ۸۷ به ۲۰ میلیون و ۵۰۰ هزار و ۳۱۰ نفر، در ۸۸ به تعداد ۲۱ میلیون و ۷۰۴ نفر و در ۸۹ نیز به تعداد ۲۰ میلیون و ۶۵۶ هزار و ۶۹۳ نفر رسیده است. همچنین تعداد شاغلان در سال ۹۰ به میزان ۲۰ میلیون و ۵۱۰ هزار و ۲۵ نفر و در سال گذشته نیز ۲۱ میلیون و ۱۶۱ هزار و ۳۴۸ نفر اعلام شده است.

وضعیت جمعیت شاغل از ۸۴ تا ۹۱

مقامات دولتی می گویند بخش قابل توجهی از اشتغال ایجاد شده به دلیل عدم استفاده از پوشش های بیمه ای در آمارها لحاظ نشده است و این آمارها نمی تواند مبنای دقیقی برای بررسی عملکرد دولت در زمینه اشتغال زایی باشد که اگر این فرض را درست تلقی کنیم باز هم یک ضعف عمده در بازار کار کشور مشخص خواهد شد چرا که اشتغال افراد بدون بیمه خود جای سوال است، اساسا می توان طبق قانون اشتغال ناقص و فاقد پوشش های حمایتی را کارنامه رسمی دولت تلقی کرد و یا خیر؟ دیگر اینکه ۷ میلیون اشتغال مدنظر دولت با چه کیفیتی بوده (مانند مشاغل موقتی ایجاد شده در طرح مسکن مهر) که اساسا کارفرما نسبت به بیمه شاغلان اقدام نکرده است؟

طبق گزارش مرکز آمار ایران، در فاصله سال های ۸۴ تا پایان ۹۱ وضعیت اشتغال در ۱۳ استان کشور بدتر شده و تعداد بیکاران آنها کمتر شده است. به عبارتی در حالی که دولت می گوید برای ۷ میلیون نفر فرصت شغلی ایجاد کرده، از آنسو مرکز آمار گزارش می دهد ۱۳ استان دچار وضعیت بدتری نسبت به ابتدای فعالیت دولت نهم شده اند.

آذربایجان شرقی، اردبیل، اصفهان، تهران، خراسان شمالی، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، لرستان، همدان و یزد؛ ۱۳ استانی هستند که وضعیت اشتغال جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر شاغل آنها در سال ۹۱ نسبت به ۸۴ بدتر شده است.

بیکاری در ۱۳ استان بیشتر شد

سئوال بزرگی که این روزها در نقد اظهارات مقامات دولتی درباره اشتغال زایی ۷ میلیونی مطرح است اینکه چطور می توان ردپای میلیون ها فرصت شغلی را در آمارها مشاهده کرد در حالی که جمعیت شاغل کشور از ۲۰ میلیون و ۶۱۸ هزار و ۵۷۹ نفر سال ۸۴ با ۵۴۲ هزار و ۷۶۹ نفر افزایش به ۲۱ میلیون و ۱۶۱ هزار و ۳۴۸ نفر در پایان ۹۱ رسیده است؟

البته تعداد ۵۴ هزار و ۷۶۹ نفر یادشده بیشترین تعدادی است که در گزارش مرکز آمار ایران وجود دارد چرا که اگر عملکرد سال ۸۴ را با پایان سال ۹۰ مقایسه کنیم آنوقت نه تنها افراد جدیدی به بازار کار کشور افزوده نشده است، بلکه  منفی ۱۰۸ هزار و ۵۵۴ نفر نیز کسری خواهیم داشت که با ادعاهای مقامات دولتی فاصله بسیار معناداری خواهد داشت. به عبارت ساده تر آمارها نشان می دهد تعداد شاغلان کشور در فاصله سال های ۸۴ تا پایان ۹۰ به میزان ۱۰۸ هزار و ۵۵۴ نفر کاهش یافته است!

هرچند بازار کار کشور در سال های فعالیت دولت های نهم و دهم متوقف نشده و به فعالیت خود ادامه داده است، اما به نظر نمی رسد واکنش مردم نیز نسبت به آمارهای میلیونی دولت چندان مناسب باشد چرا که مردم معتقدند اشتغال زایی زمانی می تواند اتفاق بیافتد و قابل قبول باشد که بتوان آن را در سطح جامعه دید و کاهش تعداد بیکاران را لمس کرد. متاسفانه در سال های گذشته چنین احساسی در مردم ایجاد نشده و بیکاری همچنان جزو اولین دغدغه های خانواده ها باقی مانده است.

نرخ بیکاری ۲۴ استان دورقمی ماند

علاوه بر این، نگاهی به وضعیت نرخ بیکاری اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران نیز نشان می دهد در سال ۸۴ تعداد ۱۰ استان کشور دارای نرخ بیکاری تک رقمی و زیر ۱۰ درصد بوده اند که این تعداد در پایان ۹۱ به ۷ استان کاهش یافته است. در سال ۹۱ تعداد ۲۴ استان کشور دارای نرخ بیکاری دورقمی بوده است.

در بین استان هایی که تعداد جمعیت فعال در آنها نسبت به سال ۸۴ کاهش یافته است تهران، آذربایجان شرقی و خراسان شمالی قابل توجه است. در تهران طی سال ۸۴، ۳ میلیون و ۸۴۹ هزار و ۵۲۹ شاغل وجود داشت که این تعداد در سال ۹۱ به ۳ میلیون و ۶۶۶ هزار و ۱۸۵ نفر کاهش یافته است؛ با این وجود، مقامات استان تهران در مواردی اعلام کرده اند روند اشتغال زایی در این استان مناسب بوده است.
 

کارشناسان مرکز آمار فاقد درک کافی از موضوع نظام ساعتی و کارمزدی کار هستند

علیرضا محجوب رئیس فراکسیون کارگری با انتقاد از آمارهای دولت گفت: در ایران چیزی به نام نظام کار ساعتی وجود ندارد که ماخذ محاسبات باشد بنابراین استناد دولت به یک تا دو ساعت کار در هفته امری باطل است.

وی ادامه داد: یک مبدا مناقشات این گونه تمسک پیدا کردن به جعل است و این رفتارها که  به چیزی تمسک می یابند که اطلاع ندارند موجب بروز تنش و مناقشه می شوند.

این نماینده مجلس همچنین تاکید کرد: سازمان بین المللی کار مقابله نامه در مورد آمارگیری  کار انتشار نداده است بلکه در این خصوص قطع نامه ای سران کشورها منتشر کرده اند و قطع نامه نیز راجع به موضوع ماخذ محاسبات بیکاری دو سیستم پیشنهاد کرده است که یکی روز و دیگری ساعت است.

نظام کاری ایران روزمزدی است نه کار ساعتی

محجوب در این خصوص گفت:دراین قطع نامه گفته نشده است که چه کسی از نظام ساعتی و چه کسی از نظام روز مزدی استفاده کند اما بر هر عاقلی مبرهن است که در کشوری که تعداد بسیار اندکی شاید یک هزار درصد نیروی کار آن، کار ساعتی می کنند نظام کار ساعتی ماخذ محاسبه آمار بیکاری و اشتغال است.

وی افزود:جایی که از پایه دچار مشکل  است و نمی تواند یک تعریف ساده را درک کند و نظامی را که ۴۰ تا ۵۰ سال بر یک نظام کاری استوار بوده در عرض مدت کوتاهی تحریف می کنند، با چه صلاحیت و اهلیتی می تواند آمار رسمی کشور را اعلام کند که بعد دولت نیز بر آن اتکا کند؟

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس تاکید کرد:کسانی که حتی حاضر نیستند بعد از اثبات شد به آنها در موضوعی که تخصص ندارند و فاقد دانش آن هستند از گفتن اظهارات خود دست بر دارند و باز در آمارگیری های بعدی باز همان اشتباهات را تکرار کردند.

وی افزود: دولت ابتدا باید به این مسائل پاسخ دهد که جعلیات نمی تواند ماخذ محاسبات شود چرا که اگر ماخذ غلط باشد همه چیز می تواند غلط باشد و نمی تواند به چیزی که منطبق بر جعلیات است استناد کرد.

نظام محسباتی مرکز آمار و دولت دهم در خصوص اشتغال و بیکاری جعلی است

محجوب تصریح کرد:این نظام جعلی است که در کشوری که نظام روزمزدی تعریف می شود به دنبال تعریف نظام ساعتی باشد.

وی ادامه داد: این مسئله نه اتهام است نه توهین بلکه بیان واضح چیزی است که بارها و بارها برای کارشناسان آن دستگاه گفته شد و حاضر نشدند به زبان کارشناسانه گفت و گو کنند حال فرقی نمی کند که نفهمیدند یا نخواستند که این مسئله تفاوتی ندارد و ما برای درک "نفهمی" شخصی در اختیار نداریم.

وی تاکید کرد: نفهمی کارشناسانی که اسم خود را کارشناس گذاشته اند با چه معیاری باید اندازه گیری شود؟

رییس فراکسیون کارگری مجلس هم چنین تصریح کرد: روال اجرایی در این کشور نظام روزمزدی بوده است و همه قوانین کشور ما نیز بر اساس نظام روزمزدی نوشته شده است.

محجوب هم چنین تاکید کرد: کارساعتی بخشی از تعریف نظام روزمزدی است نه فراتر از آن اما در آمریکا نظام روزمزدی فرضا تعریف ندارد و نظام کاری، کار ساعتی است و ساعت کار مبنای محاسبه دستمزد قرار می گیرد و مزد را بر اساس ساعت اعلام می کند.

وی تاکید کرد: کدام مرجع رسمی کشور تا به حال گفته است مزد کار،  ساعتی چند است که بیکاری توسط این دولت بر مبنای ساعت محاسبه شد؟کدام اطلاعیه در این خصوص وجود دارد که از یک نفر سوال شود که در یک ساعت کار، درآمدی داشته اید؟

محجوب در این خصوص تصریح کرد: زمانی که ابتداییات تصحیح نمی شود و مکرر بر مکرر بر استناد به جعل نسبت به علم اصرار می شود چه انتظاری می توان از این دولت داشت.

این نماینده مجلس با تاکید بر این که باید در محاسبات آماری اشتغال به واقعیت ها اکتفا کرد، گفت: آنچه که اعلام شده است و دیگران نیز محاسبه کرده اند راجع به جمع جبری تعداد اشتغال تولید شده در یک دوره ۴ ساله کسی به ۱۰۰ هزار نفر در سال هم نرسیده است و آخرین عدد محاسبه شده ۷۴ هزار شغل در سال بوده است و هیچ یک از این آمارها حتی به داده های دولت نیز نزدیک نیست.

دولت باخته های خود در حوزه اشتغال را نمی شمارد

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با انتقاد از این که دولت تنها به شرح و بزرگ نمایی برده های خود می پردازد، گفت: ماخذ استنادات آماری رییس جمهور و دولت مرکزی است که اشتغال و بیکاری را به شیوه علمی محاسبه نمی کند کما این که دولت مدعی است که سالانه ۱ میلیون نفر سرکار رفته اند و بعد استناد کند که هر کس در هفته ۲ ساعت کار کرد، بیکار نیست و برایش اشتغال ایجاد شده است .

محجوب هم چنین تصریح کرد: دولت تنها برده های خود را می شمارد و باخته های خود را نمی شمارد به این معنی که آمار واحدهای تعطیلی و شغل های از دست رفته را در محاسبه اشتغال نمی شمارد در حالی که باید جمع جبری محاسبه شود به این معنی که شغل های از دست رفته باید از دستاوردهای دولت کم شود.

این نماینده مجلس با انتقاد از تعطیلی واحد های تولیدی در سال های اخیر گفت: بنگاه های تولیدی در این سال ها شاهد باختن بودند تا بردن به این معنی که تعطیلی واحد های تولیدی بیش از راه اندازی آنها بوده است و به همین جهت وضعیت امروز پیش امده است.

وی تصریح کرد: ارائه این داده ها و اصرار آن ، در حقیقت اصرار بر جعل است و دولت نمی خواهد چشم خود را باز کند.

محجوب این نحوه محاسبه بیکاری را دور زدن واقعیت دانست و گفت: دولت تنها بخشی از واقعیت را بیان می کند و از گفتن همه واقعیت در حوزه اشتغال و بیکاری خودداری می کند.

وی افزود: جمع جبری داده های خود مرکز آمار که محل استناد دولت است ، باعث آمارهای غیر واقعی دولت در زمینه اشتغال است و خود این مرکز از ریشه در حوزه محاسبه اشتغال و بیکاری مشکل دارند.

 حسن طایی، استاد دانشگاه: ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار بیکار داریم

حسن طایی استاد دانشگاه در گفت و گوی مفصلی با روزنامه اعتماد خاطرنشان کرد: وقتی راجع به کار صحبت می‌کنیم و می‌گوییم یک فرصت پایدار، یعنی ۳۰ نفر سال کار. براساس تجربیات بشری مشخص شده که یک انسان به لحاظ توانمندی‌های فردی و جسمی خودش معمولا ۳۰ سال می‌تواند کار کند. از طرف دیگر هم مشخص شده که یک بنگاه معمولا اگر خیلی نیرویش کارآمد و توانمند باشد، معمولا ۳۰-۲۰ سال بیشتر نیروی کار را نگه نمی‌دارد. لذا اینکه می‌گوییم یک فرصت شغلی، یعنی ۳۰ نفر سال کار. پس خیلی باید دقت کنیم. اگر منظور آقای عباسی این است که در طول ۸ سال گذشته برای ۷ میلیون تازه وارد بازار کار شغل ایجاد کردیم و اینها همچنان بر سر مشاغل خودشان هستند، به جرات می‌توانم بگویم که این یک اغراق بسیار بالاست. شواهد اقتصادی و اجتماعی در جامعه ما نشان نمی‌دهد که توانسته باشیم سالانه نزدیک به یک میلیون فرصت خالص و پایدار شغلی ایجاد کرده باشیم. اما در رابطه با آنچه دکتر روحانی عنوان کردند، ایشان آمار رسمی کشور را براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۹۰ که ۲۵ میلیون و ۵۵۰ هزار بوده، از تعداد تقاضای سال ۸۵ که ۲۴ میلیون و ۴۸۰ هزار نفر بوده، کم کردند و بعد به این نتیجه رسیدند که در طول ۵ سال گذشته ۷۰ هزار فرصت شغلی خالص ایجاد شده که سالانه ۱۴ هزار شغل می‌شود. بنابراین اطلاعاتی که آقای دکتر روحانی ارائه دادند، اطلاعات رسمی کشور است که الان اگر شما هم به سایت مرکز آمار مراجعه کنید، در این سایت این آمارها وجود دارد. اما آمار آقای عباسی، آماری است که خودشان بیان کردند و هیچ مستنداتی هم برای کار خودشان بیان نکردند.

‌آمار قتصادی دولت با واقعیت فاصله دارد

نمایندگان مجلس همواره نسبت به آمارهای اقتصادی دولت معترض بوده اند.عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به ارایه آمار نادرست از وضعیت اقتصادی توسط دولت، درباره ارزیابی وی از میزان واگذاری ها، گفت: بخشی از آمارهای ارایه شده از سوی رییس دولت در این روزها با واقعیت منطبق نیست از این رو با توجه به غیرواقعی بودن آمار بحث کردن و ارزیابی کردن آن آمار معنا ندارد.

محمد قسیم عثمانی در گفت و گو با خانه ملت، به آمارهایی که این روزها از سوی رییس دولت از وضعیت اقتصادی کشور منتشر می شود اشاره کرد و درباره ارزیابی اش از میزان واگذاری ها، گفت:  بخشی از آمارهای ارایه شده از سوی رییس دولت در این روزها با واقعیت منطبق نیست از این رو با توجه به غیرواقعی بودن آمار بحث کردن و ارزیابی کردن آن آمار معنا ندارد.

نماینده مردم بوکان درمجلس شورای اسلامی افزود: آمارهای نادرست و غیرواقعی ما را نسبت به اظهار نظر و بحث محدود می کند.